Stichting Behoud de Reiger
Modelstudie Marx & Steketee

 

 

Op aandringen van de MR en een aantal ouders (toen nog niet verenigd in Stichting Behoud de Reiger) heeft het schoolbestuur (toen nog NUT) een modelstudie laten verrichten naar de mogelijkheid om het gebouw en de locatie Reigerlaan te behouden. De studie is verricht door architectenbureau Marx & Steketee te Eindhoven, voorafgaand aan het definitieve besluit van het NUTS-bestuur over de toekomst van de school (29 juni 2000), [zie hier].

Doelstelling van de studie was dus niet zozeer het komen tot een (schets-)ontwerp, maar het onderzoeken of alle eisen die te stellen zijn aan een nieuw te bouwen school, ook gerealiseerd kunnen worden aan de Reigerlaan, gegeven de bouwkundige en financiële randvoorwaarden.

Hieronder is een deel van de studie weergegeven.


inleiding

Inleiding

Voor u ligt het ruimtelijk onderzoek naar de mogelijkheden voor renovatie en uitbreiding van de Nutsschool Reigerlaan. Het ruimtelijk onderzoek behelst de renovatie van het bestaande gebouw met een uitbreiding met een aantal groepen tot een totaal van 18, gecombineerd met de nodige faciliteiten. In deze fase is er nog geen uitgewerkt programma van eisen of een pedagogisch plan. Wel zijn de hedendaagse normen en budgetten voor scholenbouw als uitgangspunt genomen om een zo reëel mogelijk beeld te scheppen. Het ruimtelijk onderzoek mag echter niet aan de normen getoetst worden, daar het hier nog niet gaat om een schetsontwerp op basis van een programma van eisen. Het gaat om een eerste stap in de goede richting, namelijk het behoud van de Nutsschool Reigerlaan op zijn authentieke locatie. De school bestaat momenteel uit 14 groepen en de behuizing verkeert in een staat van achterstallig onderhoud en er is gebrek aan een aantal faciliteiten die volgens de normen voor scholen wel noodzakelijk zijn.

De hieraan voorafgaande onderzoeken omtrent de staat van onderhoud, waarnaar verwezen wordt in Reigerbulletin nr. 14 van 7 april 2000, zijn in deze studie eveneens als uitgangspunt genomen. Voor renovatie zijn twee ramingen verricht. AaMaas komt bij een minimale renovatie op een bedrag van fl. 850,-/m2. Door KDV is een bedrag van fl. 1140,-/m2 gesteld. We zijn in onze bouwkostenberekening uitgegaan van fl. 1100,-/m2 voor renovatie. Voor de uitbreiding hanteren we een bedrag van fl. 1550,-/m2. Dit bedrag komt voort uit onderzoek van een aantal recentelijk opgeleverde basisschoolgebouwen.

Onderwijsvernieuwing
Deze studie anticipeert op vernieuwende ontwikkelingen in het onderwijs. De Nutsschool Reigerlaan ontwikkelt zich tot een neo-klassikale school in een combinatie met projectgericht onderwijs. Een gemeenschappelijk auditorium en een gemeenschappelijk studiecentrum met biblitheek spelen hierin een belangrijke rol. Faciliteiten zoals speellokalen, gymzaal en een ruimte voor beeldende vorming horen daar vanzelfsprekend ook bij. Tevens is het belangrijk dat gekoppeld aan de verschillende klaslokalen in oud-bouw en nieuwbouw kleine werkplekken voor de kinderen worden gesitueerd, die ook wel verwerkingsruimten worden genoemd. In de organisatie zijn de groepen van benedenbouw en bovenbouw gescheiden, terwijl flexibiliteit in verdeling van de groepen mogeljk blijft. De benedenbouw is grotendeels op de begane grond gesitueerd en de bovenbouw op de eerste verdieping. Beiden hebben een afzonderlijke entree. Op de zolder van de oud-bouw zijn geen groepen meer gesitueerd in verband met de hoge eisen van isolatie, ventilatie en brandveiligheid. Op zolder hebben we in alle drie de studiemodellen het handenarbeidlokaal en het documentatiecentrum gesitueerd.

Duurzaam bouwen
Het doel van deze studie is om tot een zo compact mogelijk model te komen dat niet alleen het nieuwe onderwijssysteem ruimte en flexibiliteit geeft, maar dat ook leidt tot efficiëntie in gebruik, onderhoud en exploitatie. Behoud van het monumentale pand, gecombineerd met nieuwbouw in een compacte vorm kan tevens ambities op het vlak van ecologisch en duurzaam bouwen waarmaken. Het compacte model heeft geleid tot een drietal varianten, die verschillende mogelijkheden bieden. De drie varianten zijn tevens op financieel gebied in kaart gebracht.
Als laatste is de consequentie van uitbreiding van de school voor het gebruik en de indeling van het schoolplein onderzocht, waarbij een belangrijk uitgangspunt is dat het prachtige nostalgische kleuterschooltje gerenoveerd wordt en voor twee groepen (instroom en groep 1) in gebruik zal blijven.


compact model

Twee argumenten voor een compact model

1. Geveloppervlak
Het geveloppervlak wordt met het compacte model in verhouding gezien maar weinig groter. Het warmteverlies door de buitengevels wordt per m2 vloeroppervlak met ongeveer 27% gereduceerd ten opzichte van het huidige gebouw. Dit betekent ten eerste zo minimaal mogelijke investering in buitengevels van de nieuwbouw, maar ook reductie van warmteverlies en dus vermindering van energieverbruik in de exploitatielasten.

Geveloppervlak compacte model
  geveloppervlak vloeroppervlak verhouding *(1) gevel/vloer reductie
 huidige gebouw  1390 m2  1423 m2  0.97  -
 model 1  1540 m2  2094 m2  0.73  26.5 %
 model 2  1500 m2  2114 m2  0.71  26.8 %
 model 3  1555 m3 *(3)  2252 m2  0.69  28.9 %

*(1) gerekend over de twee bouwlagen, dus zonder de zoldervloer en zonder de daken
*(2) exclusief 155 m2 geïsoleerd buitenplafond
*(3) exclusief 50 m2 geïsoleerd buitenplafond

2. Energiehuishouding
De inzet van het compacte model is een centraal ontmoetingsplein in de school dat als auditorium en als tentoonstellingsruimte gebruikt kan worden. Deze ruimte kan voor een deel van de groepen ook het speelplein zijn bij slecht weer. Bouwkundig kan deze ruimte als overdekte buitenruimte behandeld worden. De investeringen in deze ruimte kunnen zo tot een minimum beperkt blijven; alleen in vloer en dak. Tevens heeft deze ruimte als warmtebuffer een belangrijke functie in een zuinige energiehuishouding van het gebouw. Verse buitenlucht kan in deze ruimte voorverwarmd worden alsvorens de groepsruimten te verwarmen. Omgekeerd kan de overtollige warmte uit de groepsruimten deze ruimte weer verwarmen.
Om een goed principe voor de warmtehuishouding te ontwikkelen is het zaak om geïntegreerd met het schetsontwerp een systeem voor de warmtehuishouding en de warmte-installatie te ontwerpen.


model Pikachu

Model 1: Pikachu

De oud-bouw inclusief gymzaal wordt bijna geheel gehandhaafd; nieuwbouw wordt over de bestaande gymzaal heen geplaatst. Dit is het schoot-hond model, ofwel in moderne termen: Pikachu. Op de begane grond bevinden zich 5 groepsruimtes, een speelzaal, de bestaande gymzaal met twee kleedruimtes, de conciërge en de directie. Op de verdieping bevinden zich 11 groepsruimtes.

Bouwkosten model 1
   renovatie  nieuw totaal
 Oppervlak  1800 m2  767 m2  2567 m2
 Normbedrag per m2
 inclusief 30% installaties,
 exclusief btw
 fl. 1100,-  fl. 1550,-  fl. 1234,-
 Bouwsom  fl. 1.980.000,-  fl. 1.188.850,-  fl. 3.168.850,-

Voordelen model 1
Zo weinig mogelijk te slopen en dus minimale uitbreiding.

Nadelen model 1
De huidige gymzaal voldoet niet aan de oppervlakte norm van 252 m2. De gymzaal is met bergruimte, 151 m2 en dient dus als speellokaal gezien te worden.
Het nieuw bouwen over oud-bouw verhoogt de kosten door bijzondere constructie en complexe aansluitingen. Dit is niet in het bouwkostenoverzicht verwerkt.

 Model 1: plattegrond begane grond

Model 1: plattegrond zolder

 Model 1: plattegrond verdieping

 Model 1: doorsnede


model Charmander

Model 2: Charmander

De oud-bouw wordt in zijn robuuste structuur gehandhaafd. Latere uitbreidingen inclusief de gymzaal worden gesloopt. De nieuwe vleugel haakt met een koppelstuk aan de oud-bouw. Dit model hebben we naar Charmander, het draakje met de vuurstaart vernoemd. In dit model zijn 6 groepen van de benedenbouw en twee speellokalen op de begane grond gesitueerd. Op de verdieping zijn 11 groepen gesitueerd. Dit model kent 2 varianten voor wat betreft de positie van de staf op de begane grond of verdieping. In dit model is er geen gymzaal meer. Wel is getoetst of het mogelijk is een aparte gymzaal elders op het terrein te realiseren.

Bouwkosten model 2
   renovatie  nieuw totaal
 Oppervlak  1627 m2  960 m2  2587 m2
 Normbedrag per m2
 inclusief 30% installaties,
 exclusief btw
 fl. 1100,-  fl. 1550,-  fl. 1272,-
 Bouwsom  fl. 1.789.700,-  fl. 1.488.000,-  fl. 3.277.700,-

Voordelen model 2
Dit model leidt tot een helder en rustig schema dat in evenwicht is met de structuur van de bestaande school.

Nadelen model 2
Dit model behelst 2 speellokalen, maar geen gymzaal, die echter wel gewenst wordt.

Eventueel aparte Gymzaal bij model 2
 Oppervlak  400 m2
 Normbedrag per m2
 inclusief 30% installaties,
 exclusief btw
 fl. 1.550,-
 Bouwsom  fl. 620.000,-

Bij het plaatsen van een aparte gymzaal elders op het terrein, zou de grootte van het schoolplein precies voldoen aan de norm, maar de indeling van het schoolplein wordt problematisch; er ontstaat een aantal 'dode' hoeken. Vanuit stedenbouwkundig en organisatorisch oogpunt is ee extra losse gymzaal niet te prevaleren. De enige plaats die geschikt zou kunnen zijn is de plaats van het kleuterschooltje. Dit is echter tegenstrijdig met de doelstelling het kleuterschooltje te handhaven.

 Model 2: plattegrond begane grond

Model 2: plattegrond zolder

 Model 2: plattegrond verdieping

 Model 2: doorsnede


model Squirtle

Model 3: Squirtle

De oud-bouw wordt in zijn robuuste structuur gehandhaafd. Latere uitbreidingen inclusief de gymzaal worden gesloopt. In de nieuwe uitbreiding wordt een nieuwe gymzaal geïntegreerd op de verdieping. Dit is het niveau waar het grootste deel van de bovenbouw zich bevindt. Op de begane grond is een speellokaal voor de benedenbouw gesitueerd. Dit model hebben we naar Squirtle vernoemd, de schildpad-pokémon met zijn huis op zijn rug. Op de begane grond bevinden zich 10 groepen en een speellokaal; op de verdieping 6 groepen, de staf en de nieuwe gymzaal.

Bouwkosten model 3
   renovatie  nieuw totaal
 Oppervlak  1627 m2  1098 m2  2725 m2
 Normbedrag per m2
 inclusief 30% installaties,
 exclusief btw
 fl. 1100,-  fl. 1550,-  fl. 1347,-
 Bouwsom  fl. 1.789.700,-  fl. 1.701.900,-  fl. 3.491.600,-

Voordelen model 3
Alle functies zijn goed op elkaar betrokken. Een gymzaal boven de schoolplein entree van de school kan een stevig en levendig beeld geven. Het dak van binnenplein en gymzaal kan als één geheel bijzonder vormgegeven worden.

Nadelen model 3
Een gymzaal op de verdieping leidt tot extra voorzieningen in de constructie met betrekking tot belasting en geluidsoverdracht. Dit leidt tot een verhoging van de bouwkosten. Dit is nog niet in bovenstaand overzicht verwerkt.

 Model 3: plattegrond begane grond

Model 3: plattegrond zolder

 Model 3: plattegrond verdieping

 Model 3: doorsnede


Renovatie van de kleuterschool met bijgebouwen

dependence

Bij alle drie voorgaande modellen zal de renovatie van het kleuterschooltje met de bijgebouwen van toepassing zijn.

 Oppervlak kleuterschooltje  270 m2
 Renovatie per m2  fl. 850,-
 Renovatiesom, inclusief 30% installaties, exclusief BTW  fl. 229.500,-
 Oppervlak bijgebouwen  40 m2
 Renovatie per m2  fl. 200,-
 Renovatiesom, inclusief 30% installaties, exclusief BTW  fl. 8.000,-
 Renovatiesom totaal  fl. 237.500,-


Speelterrein

oppervlakte speelterrein

Norm: 3 m2 per kind x 480 kinderen = 1440 m2; 2/3 verhard = 960 m2; 1/3 zacht = 480 m2
Onderbouw 10 groepen: 810 m2
Bovenbouw 8 groepen: 630 m2

Grootte
 Norm 3 m2 / kind  18 groepen  480 kinderen  1440 m2  2/3 verhard
 = 960 m2
  1/3 zacht
 = 480 m2
 Huidig oppervlak  14 groepen  420 kinderen  2506 m2 >
 1260 m2
  1923 m2 >
 840 m2
 583 m2 >
 420 m2
 Oppervlak bij uitbreiding  18 groepen  480 kinderen  2076 m2 >
 1440 m2
   
       600 m2 surplus    

Conclusie: terrein blijft bij uitbreiding groot genoeg voor het schoolplein.

Toegang
Toegang vindt plaats op de Eksterlaan. Ruimte voor het plaatsen van fietsen en kort parkerende auto's van halende en brengende ouders is er in onvoldoende mate. Binnen de randvoorwaarden van de locatie is de mogelijkheid van een 'Kidstop' onderzocht met als doel een betere en veiligere situatie te creëren voor het halen en brengen van de kinderen. Dit aspect vergt absoluut nadere studie.

indeling speelterrein

Indeling
De indeling en organisatie van het schoolplein is gegroeid in de tijd. Het maakt een rommelige indruk, maar heeft echter een aantal karakteristieke kenmerken en kwaliteiten. Vanuit deze bestaande kwaliteiten is er een schets van het schoolplein gemaakt. De logistiek van gebruik voor groep 1 en groep 2 is echter gewijzigd. Deze groepen verplaatsen zich nu diagonaal over het plein van de ruimtes is het hoofdgebouw naar het speelplein bij de kleuterschool. Meer vanzelfsprekend is om deze groepen hun entree te geven aan noordoost hoek, in directe relatie met het buiten-speelterrein voor deze groepen. Verder ligt de fietsenstalling op een veel te mooie plek voor een fietsenstalling. Ook aan deze is een andere locatie op het plein toegekend.

Kosten speelterrein
Kosten voor renoveren of vernieuwen van het buitenspeelterrein zijn globaal onderzocht. Al naar gelang de ingreep in het terrein, de oppervlaktes van verharding en groen en het type omheining liggen dergelijke kosten globaal tussen fl. 50.000,- en fl. 150.000,- ex btw.


Investeringskosten

Investeringskosten zijn te bepalen volgens NEN 2631. Er wordt onderscheid gemaakt in: a. Grondkosten, b. Bouwkosten, c. Inrichtingskosten en d. Bijkomende kosten. De aangegeven kosten uit bovenstaand onderzoek geven alleen inzicht in b. de Bouwkosten.
Grondkosten hebben betrekking op mogelijke grondverwerving, inzettingen en bouwrijp maken; Inrichtingskosten hebben betrekking op inrichting van gebouw en terrein; Bijkomende kosten hebben betrekking op vooronderzoek, adviseurs, gemeentelijke leges, financieringskosten, verzekeringen, de kosten voor dagelijks toezicht en tijdelijke huisvesting tijdens de uitvoering. Adviseurs zijn naast de architect, de constructeur en de bouwfysich adviseur. Ook worden soms adviseurs op het vlak van het programma van eisen en proces- en bouwmanagement ingeschakeld.

 

pagina versie 2.01, gewijzigd 19/7/2002